روغن ترمز (brake oil) چیست؟
روغن ترمز خودرو نوعی مایع هیدرولیک است که در کاربردهای ترمز هیدرولیک و کلاچ هیدرولیک در وسایل نقلیه استفاده میشود.وظیفه انتقال نیرو به فشار و تقویت نیروی ترمز را دارد.به بیان ساده هنگامی که پای خود را روی پدال ترمز میگذارید،روغن ترمز این نیرو را به ترمزهای جلو و عقب فشار میدهد.
و خودرو را متوقف میکند این روغن یک ماده غیر تراکم پذیر است که نیروی ایجاد شده توسط فشار روی پدال ترمز را به صورت یک نیروی هیدرولیکی به لنت ترمز انتقال میدهد.بر اثر اصطکاک میان لنت و دیسک سرعت خودرو کم یا متوقف میشود.در واقع روغن ترمز تمام اجزای سیستم ترمز خودرو را حرکت میدهد.این روغن بر اثر دما و فشار بالا کار میکند.
روغن ترمز نسبت به رطوبت حساس بوده و رطوبت نقطه جوش آن را پایین آورده وباعث میشود خاصیت خود را ازدست بدهد.روغن ترمز به سختی تبخیر میشود و نکته مهم در هنگام انتخاب آن این است که روغنی انتخاب شود که با قطعات فلزی و پلاستیکی که با آنها در تماس است سازگار باشد.روغن ترمز یکی از مهم ترین مایعات خودرو است که بدون آن رانندگی ایمن غیرممکن خواهد بود زیرا ترمزها کار نمیکنند.
انواع روغن ترمز
دو نوع اصلی وجود دارد
بر پایه سیلیکون:فقط در اتومبیل های بدون تکنولوژی ABS استفاده میشود.
مبتنی بر گلیکول:معمولا در وسایل نقلیه با سیستم های ترمز ABS به کار میرود.
انواع روغن ترمزها در مقیاس DOT تقسیم بندی میشود که این معیار بر اساس نقطه جوش تعریف میشود
DOT2: نقطه جوش ۱۹۰ درجه سانتی گراد
DOT3: نقطه جوش ۲۰۵ درجه سانتی گراد.
این نوع روغن ترمز محبوبترین نوع روغن ترمز است.به رنگ زرد و بر پایه سیلیکون است.اگر رطوبت به این روغن برسد نقطه جوش آن به ۱۴۰ درجه سانتی گراد کاهش می یابد.
DOT4: نقطه جوش ۲۳۰ درجه سانتی گراد
به طور گسترده تری توسط سازندگان خودرو مورد استفاده قرار میگیرد.به رنگ آبی است.نقطه جوش و قیمت بالاتری نسبت به DOT3 دارد ولی در حال حاضر بیشتر توسط خودروسازان اروپایی استفاده میشود در صورتی که رطوبت به این روغن برسد نقطه جوش آن به ۱۵۰ درجه سانتی گراد میرسد.
DOT5: نقطه جوش ۲۶۰ درجه سانتی گراد
بر پایه سیلیکون ساخته شده است.این نوع روغن ترمز اصلا قابلیت جذب رطوبت را ندارد.دمای جوش بالایی دارد.و قابلیت ادغام با انواع دیگر روغن ترمزها را ندارد. رنگ بنفشی دارد.برای اتومبیل های معمولی اصلا توصیه نمی شود.زیرا خاصیت جذب رطوبت ندارد تا مانع از بین رفتن سیستم ترمز شود.
DOT5.1: ترکیب این نوع روغن ترمز متفاوت است و ساخته شده از متابورات است و به رنگ سبز میباشد.به طور ساده میتوان گفت از نوع DOT4 است که البته خصوصیات روغن ترمز DOT5 را دارد.در بعضی موارد این روغن ترمز را به عنوان DOT4 پلاس و DOT4 سوپر نام میبرند.
تفاوت اصلی بین انواع روغن ترمزها در این است که DOT3و DOT4 وDOT5.1 آب را جذب میکنند در حالی که DOT5 آب را جذب نمیکند.
در حالی که DOT3 و DOT4 بهترین نوع روغن ترمز برای خودروهای سواری هستند. از نظر فنی باهم ترکیب میشوند اما توصیه نمیشود.هیچ یک از انواع روغن ترمز نباید باهم مخلوط شوند زیرا مخلوط شدن آنها با یکدیگر میتواند واکنش بدی نشان دهد و سیستم ترمز شما دچار خوردگی شود.و همچنین این دو نوع روغن ترمز رنگ میخورند.بنابراین هیچ یک از آنها را روی ماشین خود نریزید.هرگز از مایع DOT5 در خودرویی که از DOT3 و یا DOT4 استفاده میکند.،استفاده نکنید.شما میتوانید از DOT4 در خودروهایی که از DOT3 استفاده میکنند، استفاده کنید اما نه بر عکس.هرگز مایع دیگری را جایگزین روغن ترمز نکنید.
نوع روغن ترمز مناسب برای خودرو به عواملی مانند وزن خودرو،نوع موتور،سیستم انتقال قدرت،بستگی دارد.یکی از راه های تشخیص نوع روغن ترمز ،مراجعه به دفترچه راهنمای خودرو است که میتوان نوع روغن ترمز استاندارد را فهمید.
دلایل تعویض روغن ترمز
۱-روغن ترمز رطوبت را از هوا جذب میکند.این اغلب به عنوان دلیل اصلی برای تعویض روغن ترمز معرفی میشود.از آنجایی که بسیاری از قسمت های سیستم ترمز شما از فلز ساخته شده است،تعویض روغن ترمز میتواند از خوردگی و خرابی اجزای فلزی جلوگیری کند.
۲-با پیر شدن روغن ترمز و آلوده شدن آن به ذرات ریز،نقطه جوش مایع کاهش می یابد این عملکرد ترمزگیری شما را کاهش می دهد که ممکن است برای مدتی متوجه آن نشوید اما هر اینچ برای ترمزگیری اهمیت دارد،در موارد شدید میتواند منجر به کار نکردن ترمزها شود.
۳-با فعال شدن ABS و سیستم های کنترل کشش، گرما تولید میشود که باعث تجزیه بیشتر سیال میشود.گرمای تولید شده توسط آنها عمر روغن ترمز را کاهش میدهد.
مانند بسیاری از موارد دیگر مربوط به مراقبت خودرو،هیچ قانون سخت و سریعی برای زمان تعویض روغن ترمز وجود ندارد.اگر زیاد رانندگی می کنید یا ترمزهای ناگهانی زیادی انجام میدهید روغن ترمز و (لنت ترمز) شما احتمالا به اندازه کسی که بیشتر در بزرگراه رانندگی میکند دوام نخواهد آورد.در صورت زندگی و تردد در آب و هوایی مانند تهران لازم است روغن ترمز را هر یک تا دو سال با طی۴۰ تا ۵۰ هزار کیلومتر تعویض گردد.و در صورت زندگی در مناطق شرجی و مرطوب هر سال و یا هر ۲۰ تا ۲۵ هزار کیلومتر تعویض گردد و به خاطر داشته باشید پس از هر بار تعویض روغن ترمز جهت حفظ امنیت خود حتما اقدام به هواگیری کنید.
علائم تعویض روغن
۱-پایین بودن سطح روغن از حد استاندارد:پیشنهاد میشود که به خاطر حیاتی بودن سیستم ترمز ،حداقل ماهی یکبار سطح روغن را چک کنید.
۲-استشمام بوی سوخته از روغن ترمز:بوی شیمیایی بعد از یک ترمز سخت،نشان گرم شدن بیش از حد کلاچ یا ترمز است.اگر روغن را گرم نگه دارید منجر به خرابی ترمز میشود. اگر هر بوی عجیب دیگری استشمام یا مشاهده کردید نشانه این است که روغن نه تنها باید تعویض گردد بلکه ممکن است مشکلات دیگری متوجه وسیله شما شده باشد.
۳-کدر و شفاف نبودن رنگ روغن ترمز :اگر رنگ روغن کدر باشد باید هرچه زودتر روغن ترمز تعویض شود.اگر تعویض نشود باعث کاهش کارایی و افزایش آلودگی میشود و هرچه رنگ آن تیره تر شود علاوه بر تعویض روغن ترمز باید به فکر بررسی سیستم ترمز باشید.
۴-روشن شدن چراغ هشدار ترمز:یکی از اصلی ترین و راحت ترین راه ها برای فهمیدن مشکل در سیستم ترمز روشن شدن چراغ هشدار ترمز است.
۵-مشکلات پدال:اگر متوجه شدید که فشار آوردن روی پدال ترمز سخت شده است،این بدان معناست که احتمالا به مایعات بیشتری نیاز دارید یا ممکن است زمان تعویض روغن ترمز سر رسیده باشد.
۶-صداهای عجیب:اگر روغن ترمز کافی در خودرو ندارید یا قدیمی شده مطمئنا ترمزها این موضوع را یاد آوری میکنند.اگر ترمز شما شروع به ایجاد هر گونه صدا کند قبل از بروز هرگونه مشکل باید آن را به متخصص نشان دهید .جدایی از اینکه این امر آزار دهنده است مشکلات بزرگ دیگری نیز به همراه خواهد داشت. ما برای حل این مشکل تعمیرگاه تخصصی کارنو را به شما معرفی میکنیم.
ویژگی های یک روغن ترمز خوب چیست؟
۱-با کاهش دما نباید منجمد شود و می بایست سیال بماند
۲-با افزایش دما نباید تبخیر شود و یا به جوش بیاید و از خود مقاومت نشان دهد.
۳-باید از خورده شدن و خوردگی قسمت های مختلف سیستم ترمز جلوگیری کند.
۴-نیاز به تعویض به صورت سالیانه نداشته باشد.
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.